1
Kraków – 13 marca 1943 roku – Niemcy rozpoczęli likwidację krakowskiego getta. Mieszkańcy getta A mieli trafić do obozu w Płaszowie, zgodnie z rozkazem wydanym przez Himmlera w październiku 1942 roku, by robotnicy żydowscy opuścili miasta i zostali umieszczeni w obozach pracy, a z części B wysiedleni, co oznaczało wywiezienie do obozów koncentracyjnych. W sobotę 13 marca 1943 roku pod nadzorem komendanta Płaszowa Amona Getha rozpoczęto selekcję. Oddzielano mężczyzn od kobiet, dzieci od matek, mordowano niemowlęta. Konfiskowano resztki dobytku, grabiono pożydowskie mieszkania. Ukrywających się rozstrzeliwano na miejscu.” Wieść o likwidacji getta spadła na nas w momencie, gdy byliśmy załamani rodzinnym nieszczęściem, częstymi wysiedleniami i brakiem nadziei. Zakomunikowano, że przechodzimy do obozu pracy w Płaszowie.[…] Na placu Zgody czekały przykryte brezentem ciężarówki. To dla dzieci i dla starców oraz dla chorych – oznajmiono nam – Im ciężko będzie iść na piechotę. Brzmiało to logicznie. Wyszliśmy więc, ustawieni w piątki, a siostra została z dziećmi.[…] Wtedy Niemcy zdjęli brezenty z ciężarówek. Ukazały się karabiny maszynowe, które zaczęły zionąć ogniem i uśmierciły wszystkich tam zebranych” – wspomina Lea Shinar w „Szkicach z obozu w Płaszowie”.

Z problematyką zagłady narodu żydowskiego uczniowie mają okazje spotykać się wielokrotnie podczas edukacji szkolnej. Na ogół zagadnienie to związane jest z tematyką II wojny światowej. Ważnym elementem w procesie nauczania o zagładzie Żydów stały się prowadzone w Zespole Szkół Techniczno – Ekonomicznych w Skawinie, zawsze w marcu, już od 2001 roku lekcje, „Holocaust – lekcja historii, szacunku i tolerancji”, których pomysłodawcą jest Andrzej Ciaptacz, a adresowane są do całego środowiska lokalnego. Po raz trzynasty – 13 marca 2014 odbyła się lekcja, której mottem były słowa Jana Pawła II „Nikt nie może zapomnieć ani lekceważyć tego, co się stało. Nikt nie może pomniejszać rozmiarów tych wydarzeń. […] Świat musi usłyszeć przestrogę, jaką pozostawiły nam ofiary Holocaustu i jakim są świadectwa ocalonych” oraz Ireny Sendlerowej „Chciałabym, aby zachowała się pamięć o wielu szlachetnych ludziach, którzy narażając własne życie ratowali żydowskich braci, a których imion nikt nie pamięta[…] Moim marzeniem jest, aby pamięć stała się ostrzeżeniem dla świata. Oby nigdy nie powtórzył się podobny dramat ludzkości”.

Program lekcji:

  •  Wprowadzenie-dlaczego uczymy o Holocauście -Andrzej Ciaptacz
  •  Kraków miasto Polaków i Żydów – Monika Kopta 2T
  •  Polityka nazistów wobec Żydów – Aleksander Mostowik 2AB
  •  Zagłada Żydów w Krakowie – Okupacja – Getto – Obóz w Płaszowie – Dominika Krawczyk 2T, Tomasz Żmudka 2AB, Adrianna Kurek 2T, Maciej Czubaj 2T, Justyna Gędzior 2T, Joanna Ochojna 2T, Dawid Kudłacz 2AB
  •  Szkice z obozu w Płaszowie , Lea Shinar – Klaudia Blak 2T
  • Wiersze –„Jeszcze” Wisławy Szymborskiej, „Czy to jest człowiek” Primo Leviego, „Wiek dwudziesty” Józefy Radzymińskiej, „Krakowie” Mordechaja Gebertiga- Agata Prochownik 2T, Tomasz Żmudka 2AB, Przemysław Paluch 2AB, Kamil Doniec 2AB
  • Muzyka – „Droga nadziei”, oratorium oświęcimskie , /fragmenty/, Janusz Kohut , „Nocturne”,Fryderyk Chopin , „Moonlight Sonata” Ludwig van Beethoven , „Cold” Jorze Mendez
  • Film dokumentalny, Dziedzictwo, /fragmenty/
  • Oprawa plastyczna, muzyczna i techniczna – Damian Nowaczyk 3I, Jakub Pałac 3I, Wojciech Kubiś 2T, Patrycja Windak 2T, Kinga Wójcikiewicz 2T, Gabriela Gierek 2T

 

Wiek dwudziesty (fragment)

Cztery tony popiołów

z pośpiesznie mordowanych tysięcy ludzi –

to na jednego człowieka przypada garstka popiołu –

Oto równanie matematyczne Dwudziestego wieku.

Cztery tony popiołów

lub setki grobów, w których leżą

warstwy ciał (a ziemia przysypuje agonię) –

to na jednego człowieka przypada

garstka ziemi, za którą umarł.

Cztery tony popiołów

przesypuje co dnia moje serce,

zapomnieć nie może spalonych ciał,

jestem z Narodu Pomordowanych…  ( Józefa Radzymińska )

 

– Byłem i jestem zadowolony nie tylko z wyników pracy moich uczniów, ale także z postawy moralnej jaką zaprezentowali. Jestem przekonany, iż poprzez inspirowanie uczniów do różnych form samodzielnej i zespołowej pracy oraz pobudzenie ich do refleksji nad przeszłością, można dzisiaj skutecznie kształtować postawy tolerancji i otwartości na innych ludzi. Takie podejście może doprowadzić do odrzucenia przez młodzież stereotypów i uprzedzeń – mówi Andrzej Ciaptacz, nauczyciel historii i wiedzy o społeczeństwie w ZSTE Skawina